خانه / پودر ماهی

پودر ماهی

پودر ماهی چیست و چگونه تولید میشود ؟

پودر ماهی محصولی جامد وفرآوری شده است، که ابتدا پخته میشود سپس خشک و در انتها از اسیاب کردن ماده خشک به دست می آید.

این پودر به طور عمده از ماهی های کامل کوچک یا از ضایعات انها به دست می آید.برای تولید یک تن از این محصول ۴ الی ۵ تن ضایعات ماهی استفاده می شود.

پودر ماهی یکی از بهترین مواد تامین کننده پروتئین و اسید های آمینه است که به صورت گسترده در جیره دام ، طیور و آبزیان استفاده می شود و از زمان های گذشته جزء جدایی ناپذیر جیره طیور است.

همچنین پودر ماهی دارای میزان بالای از انرژی ، چربی ، مواد معدنی و ویتامین ها است.

در کشور های خارجی این محصول را با نام تجاری fish meal  میشناسند و در گشور ما نیز این با نام پودر ماهی معرفی شده است.

این محصول بیشتر از ماهی های کوچک استخوانی که روغن بیشتری دارند تولید میشوند، اما در کل از اکثر موجودات ریز دریای مانند میگو میتوان در فرآوری ان استفاده کرد.

 

 

پودر ماهی

 

مرغوبیت پودر ماهی را چگونه تشخیص دهیم ؟

پودر ماهی سطح بالای از امینو اسید های  اصلی و ضروری نظیر لیسین دارد، همچنین از اسید های آمینه سیستئین و متیونین که در افزایش هضم دام نقش دارند تشکیل شده است.

از نظر ویتامینی نیز شامل ویتامین گروه B مانند B12  و B2 ، نیاسین ، کولین، ریبوفلاوین، پانتوتیک می باشد منبع خوبی براي كلسيم، مس، آهن، فسفر و مقدار ناچيزي از مواد معدني ديگر است.

پودر ماهی بر اساس فراوانی چربی ، پروتئین، رطوبت، خاکستر و ازت آزاد دسته بندی می شود.هر چه میزان پروتئین بالاتر و میزان چربی ، رطوبت، خاکسترو ازت آزاد آن کمتر باشد پودر مرغوبتر است.

شناسایی گونه های حیوانی استفاده شده درفرآوری این محصول نیز حائز اهمیت است بدین منظور روش های برای تشخیص تقلب در این پودر وجود دارد،برسی توای های ژنی از DNA  یکی از این آزمایشات است.

 

 

پودر ماهی مرغوب

 

عوامل موثر بر کیفیت این محصول

  • نوع ماهی
  • میزان و نوع تغذیه ماهی ها در دریا
  • مرغوبیت مواد خام مورد استفاده
  • استفاده از دمای پایین در حین تولید
  • زمان خشک کردن کم
  • شرایط نگهداری محصول در انبار
  • سایز ذرات پودر
  • میزان چسبندگی
  • میزان رطوبت پودر
  • قابلیت انحلال
  • غلضت چربی

 

پودر ماهی

 

انواع پودر ماهی

انواع پودر ماهی خالص جنوب عبارت است از :

  • پودر ماهی جنوب
  • پودر ماهی کلیکا
  • پودر ماهی ساردین
  • پودر ماهی متو

دو نوع از این محصول در کارخانجات فراوری میشوند:

پودر ماهی خشک :

در این روش از دو متد خشک کردن به صورت زمینی و خشک کردن ماهی به روش هوایی استفاده می شود.

پودر ماهی تر :

پس از پختن ، خشک کردن و  اسیاب کردن ماهی کامل یا ضایعات ماهی به دست می آید.برای به دست آوردن ۱ تن  پودر تر ۴ الی ۵ تن ماهی کامل لازم است.

 

پودر ماهی

مزیت به کار بردن پودر ماهی :

  1. پودر ماهی منبع غنی پروتئین است.
  2. این پودر از نظر دارا بودن اسید آمینه های ضروری مانند متیونین و لیزین غنی می باشد.
  3. دارای ۲۸۵۰ الی ۳۰۰۰ کیلو کالری انرژی قابل سوخت بوده که باعث میشود از نظر انرژی در مقابل سایر منابع پروتئینی مقرون به صرفه باشد.
  4. این ماده در پرورش آبزیان کاربرد فراوان دارد،چون پروتئین و چربی موجود در آن به راحتی از دیواره های دستگاه گوارشی ماهی جذب می شود.
  5. یکی از مهمترین محصولات فرعی صنعت شیلات و کارخانجات آن این پودر است، چون به راحتی از ضایعاتی که مورد استفاده انسان نیست به دست می آید.
  6. پودر ماهی و اب حاصله از آن منبع غنی پروتئین، کلسیم ، فسفر ، ویتامین های گروه ب بوده، و همچنین به علت وجود فاکتور های رشد باعث رشد آبزیان میشود.
  7. ۶۰% پروتئین موجود در این پودر احتیاجات پروتئینی دام را رفع میکند ،به شرطی که از گودر مرغوب استفاده شود.
  8. در صورت ایم
  9. در صورت اینکه پودر تازه باشد دارای ازت ازاد کافی برای احتیاجات دام می باشد اما این نکته باید در نظر گرفت که غلظت ازت ازاد نباید بیشتر از ۱۳۰ میلی گرم باشد.
  10. چربی این پودر بسته به ماهی مورد استفاده در فرآوری دارای۱۱/۳ الی ۳/۴ است. وجود چربی بیش از استاندارد به دلیل افزایش فساد پذیری یک امتیاز منفی تلقی می شود. چربی پودر ماهی نباید بیش از ۱۰ درصد باشد. برای جلوگیری از فاسد شدن این محصول باید از آنتی اکسیدان ها استفاده شود.
  11. افزایش سرعت رشد و کاهش هزینه ها در مواد غذایی مصرفی
  12. بهبود سیستم دفاعی بدن آبزیان از طریق سالم نگه داشتن سیستم ایمنی
  13. با به کار گیری این پودر در جیره باعث بهبود محصول طبیعی می شوید.

پودر ماهی

 

 

پودر ماهی در کدام صنایع استفاده می شود

این محصول به دلیل پروتئین بالا در تغذیه دام ،طیورو آبزیان استفاده می شود،در حال حاضر این پودر در صنعت مرغداری که دومین صنعت بزرگ کشور است مصرف بالای دارد در حالی که ۶ ال ۱۲ درصد جوراک طیور را تشکیل می دهد.

همچنین در چند سال اخیر این پودر راه خود را برای ورود در تغذیه انسانی را باز کرده است.

 از دیگر موارد استفاده این محصول:

  • تولید لوازم آرایشی و بهداشتی ( از قبیل صابون و …)
  • پودر ماهی برای کود درخت
  • مصرف دارویی
  • صنعت رنگ سازی

پودر ماهی

عمر مفید پودر ماهی

همانطور که اشاره شد این پودر منبع غنی پروتئین است.این پروتئین در ترکیبات خود دارای نیتروژن می باشد،که به مرور زمان آزاد شده و باعث از بین رفتن نیتروژن میشود.

یکی از فکتور های پودر ماهی مرغوب نسبت بالای غلضت ازت ازاد ( نیتروژن ) می باشد.برای جلوگیری از کاهش ازت آزاد ( نیتروژن ) بایستی این پودر بلافصله پس از تولید مصرف شود تا شاهد کاهش مرغوبیت ان نشویم.

چربی موجود در این محصول با استفاده از فرایند اکسیداسیون باعث خرابی و کپک زدن پودر می شود که با اضافه کردن آنتی اکسیدان ماندگاری این محصول را تا یک سال افزایش میدهند.

نتیجه گیری : با استناد به شاخص TVN  ( ازت ازاد ) و و مشکل اکسیداسیون چربی عمر مفید این پودر ذر بهترین حالت یک سال است.برای بهره گیری هر چه بیشتر از این ماده توصیه می شود این محصول را در ماه های اولیه خرید در جیره ی حیوانات هدف مورد استفاده قرار دهید.

گروه تولیدی خوراک دام وطیور آراد صدف